Seler naciowy i korzeniowy w codziennej diecie

3
257
seler naciowy

Seler stał się w ostatnich latach bardzo popularnym w Polsce warzywem, szczególnie jego naciowa odmiana. Coraz chętniej dodawany jest do rozmaitych potraw oraz stanowi doskonałą przekąskę. Seler naciowy i korzeniowy posiada bardzo dużo cennych wartości odżywczych, wzbogacających dietę w ważne witaminy, minerały i inne substancje aktywne. Sprawdźmy zatem czy rzeczywiście seler może mieć tak świetny wpływ na nasz organizm i czy skutecznie wspomaga leczenie niektórych chorób.

Seler zwyczajny Apium graveolens jest rośliną należącą do rodziny selerowatych. W Polsce do niedawna popularna była jego korzeniowa odmiana, stasowana choćby do gotowania zup i przygotowywania surówek. Obecnie modny stał się seler naciowy, polecany często do jedzenia na surowo lub dodawania do koktajli.

Większość ludzi stosuje zarówno korzeń, jak i łodygi oraz liście selera. Niewiele osób wie jednak, że również nasiona selera są jadalne i korzystne dla zdrowia. W niektórych częściach świata selera uprawia się przede wszystkim dla nasion i ich cennych właściwości. Zazwyczaj przed spożyciem są miażdżone, żeby system trawienny organizmu mógł je w pełni wykorzystać.  Zawierają one oleisty związek zwany apiolem, który stosowany jest jako naturalny środek smakowy i zapachowy, a także naturalna substancja lecznicza.

Wymienianie korzyści z regularnego spożywania selera można zacząć od zauważenia w nim doskonałego źródła przeciwutleniaczy i korzystnych enzymów, a także witamin i minerałów, takich jak witamina K, witamina C, potas, foliany i witamina B6. Wydaje się jednak, że nie same substancje w nim zawarte są tak ważne, a ich właściwa kombinacja, zapewniająca niezwykłe właściwości odżywcze.

Seler – Zwykła niezwykła roślina

W tradycyjnej medycynie ludowej seler przez wieki polecany był jako skuteczny środek na nadciśnienie krwi, jednak z czasem zauważano również jego pozytywny wpływ na pracę całego układu sercowo-naczyniowych. W ostatnich badaniach potwierdza się często przeciwutleniające i przeciwzapalne działanie selera, które pomaga poprawić poziom ciśnienia krwi i cholesterolu, a także zapobiegać chorobom wieńcowym.

Coraz bardziej popularny seler naciowy dostarcza także cenny błonnik, zwłaszcza gdy jest jedzony w odpowiedniej ilości. Pozwala on dzięki temu zwiększać efektywność procesów trawienia i utraty nadmiernej wagi ciała. Ponadto seler zawiera wysoki udział procentowy wody i elektrolitów, a zawarte w nim specjalne związki pomagają działać jako naturalny diuretyk i zmniejszać wzdęcia. Seler dostarcza także organizmowi cennych flawonoidów i polifenoli, a do znaczących korzyści można również zaliczyć zdolność do poprawy kondycji wątroby, skóry, oczu i układu poznawczego.

Najlepsze korzyści zdrowotne wynikające ze spożycia selera

  1. Pomoc w zapobieganiu i leczenie wysokiego ciśnienia krwi

Ekstrakty z selera wykazują cenne właściwości, pozwalające zmniejszać wysokie ciśnienie krwi, które jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju choroby wieńcowej. Dolegliwość ta stanowi istotny problem wyższej śmiertelności w krajach uprzemysłowionych.

Korzyści ze spożywania selera obejmują potencjał kontrolowania przewlekle podwyższonego ciśnienia, a nawet jego obniżania. Nasiona selera zawierają cenne związki heksanowe, metanolowe i wodno-etanolowe, które usprawniają krążenie, a także pozwalają redukować stany zapalne w organizmie.

Kiedy szczury otrzymały ekstrakt z nasion selera w ciągu siedmiu tygodni, stwierdzili znaczną poprawę poziomów ciśnienia krwi w porównaniu do szczurów karmionych tą samą dietą, ale nie otrzymujących ekstraktu z selera. Uważa się, że seler pomaga zmniejszyć wysokie ciśnienie krwi, działając jako rozluźniacz mięśni gładkich i poprawia przepływ wapnia i potasu do i poza komórkami. Ekstrakt selera pomaga naczyniami krwionośnymi rozwijać się i kurczyć, poprawiać przepływ krwi i wspomagać ogólny stan zdrowia serca.

  1. Korzyści dla odchudzania

Seler zwyczajny ma bardzo niski wskaźnik kaloryczności, wynoszący jedynie 16 kcal na 100 g. Dzięki temu może być cennym pożywieniem, które pomaga schudnąć, również ze względu na jego potencjał dostarczania niezbędnych składników odżywczych i wspomagania regulacji metabolizmu lipidów. Jedną z głównych zalet selera jest jego bogactwo w ważne składniki odżywcze, takie jak przeciwutleniacze, elektrolity, a także witaminy i minerały, m.in. witaminę C, witaminy z grupy B oraz potas.

  1. Pomoc w zapobieganiu wrzodom

Zapobieganie chorobom wrzodowym to jedna z zalet selera, o której można nie wiedzieć. W badaniu z 2010 roku, opublikowanym w Journal of Biology Biology stwierdzono, że m.in. seler naciowy zawiera pewien rodzaj substancji, która może być przydatna w ochronie wyściółki przewodu pokarmowego przed  wrzodami. Ekstrakt z selera ma potencjał znacznego uzupełniania wyczerpanego poziomu śluzu żołądkowego, który jest potrzebny dla prawidłowej pracy organu i pomaga zapobiegać tworzeniu się stanów zapalnych.

Naukowcy wierzą, że selera doskonale wspomaga żołądek, a także okrężnicę i jelita, głównie wskutek obecności niektórych składników chemicznych, takich jak flawonoidy, garbniki, lotne oleje i alkaloidy. Pozwalają one lepiej kontrolować poziom kwasu żołądkowego, a także regulują poziom śluzu ochronnego.

  1. Ochrona zdrowia wątroby

Kiedy badacze z Helwan University w Egipcie żywili szczury selerem wraz z cykorią i jęczmieniem, zaobserwowano zmniejszenie ilości niebezpiecznego tłuszczu gromadzonego w wątrobie. Dzięki uzupełnieniu diety zwierząt w ekstrakty roślinne uzyskano lepsze funkcje enzymów wątrobowych i poziomy lipidów we krwi. Im więcej było selera, cykorii i jęczmienia, tym większa była poprawa stanu zdrowia wątroby. Obserwacje te sugerują, że dieta bogata w seler, a także cykorię i jęczmień, może być korzystna dla osób cierpiących na choroby związane z niewydolnością wątroby.

  1. Zwiększanie efektywności trawienia i łagodzenie obrzęków

Nasiona selera zawierają bezwonny i oleisty związek znany jako NBP, który wykazuje działanie moczopędne i pomaga organizmowi w procesie detoksykacji. W badaniach na szczurach wykazano, że po zastosowaniu ekstraktów z selera objętość moczu była istotnie większa.

Korzyści dla procesów trawienia są częściowo spowodowane diuretycznym, czyli moczopędnym, działaniem selera. Właściwość ta może być również ważna dla łagodzenia nadciśnienia tkankowego oraz obniżania ciśnienia krwi. Ponieważ zawarte w nim składniki poprawiają krążenie w obrębie jelit, jest on także użyteczny w zakresie poprawy trawienia, a także pomaga złagodzić wzdęcia i obrzęki, wynikające z zatrzymania wody w organizmie.

  1. Pomoc w utrzymaniu poziomu cholesterol

Jedną z podstawowych korzyści z włączenia do codziennej diety selera naciowego jest jego potencjał zwiększania efektywności wydalania z organizmu cholesterolu, dzięki czemu sprzyja poprawie lub utrzymaniu zdrowia serca. Seler zawiera bowiem unikatowy związek zwany 3-n-butyloftalidem (BuPh), o którym wiadomo, że posiada działanie obniżające poziom lipidów. Niektórzy naukowcy wierzą, że seler zapewnia wiele innych korzystnych związków, które wciąż podlegają szerszym badaniom.

W badaniu przeprowadzonym na Uniwersytecie w Singapurze, wykorzystano szczury, które hodowano przez 8 tygodni na diecie o wysokiej zawartości tłuszczu. Zwierzęta, którym podawano wyciąg z selera wykazały istotnie niższy poziom lipidów we krwi, w porównaniu z grupą kontrolną, która nie otrzymywała tego składnika. Grupa dodatkowo karmiona ekstraktem z selera wykazała korzystne obniżenie całkowitego cholesterolu w surowicy krwi (TC), stężenia cholesterolu lipoproteiny o małej gęstości (LDL-C) i stężenia trójglicerydów (TG).

  1. Łagodzenie stanów zapalnych

Seler zawiera przeciwutleniacze i polisacharydy, które są uznanymi związkami przeciwzapalnymi, a zwłaszcza przeciwutleniacze flawonoidowe i polifenolowe. Wspierają one utrzymanie ogólnego stanu zdrowia, szczególnie dzięki ochronie przed stresem oksydacyjnym, które może prowadzić do niebezpiecznych stanów zapalnych. Brak kontroli nad takim stanem może być w konsekwencji przyczyną wielu przewlekłych chorób, obejmujących stawy, serce czy inne narządy.

Dotychczas naukowcy zidentyfikowali kilkanaście różnych przeciwutleniaczy, które są odpowiedzialne za większość zalet selera. Obejmują one kwasy fenolowe, takie jak kwas kofeinowy i kwas ferulowy, a także flawonole, takie jak kwercetyna. Dzięki nim ​​seler może być przydatny w leczeniu szerokiego zakresu problemów zdrowotnych, które wynikają ze stanów zapalnych, takich jak ból stawów, dna moczanowa, utrata niektórych funkcji skóry, zespół jelita drażliwego czy zakażenia dróg moczowych.

  1. Pomoc w ochronie przed nowotworami

Seler należy do tej samej rodziny roślin, które często wymieniane są w kontekście naturalnej ochrony przeciwnowotworowej. Rośliny takie jak marchew, koper włoski, pietruszka i pasternak, zawierają bowiem związki ochronne zwane poliacetylenami. Wczesne badania wykazały, że poliacetyleny pomagają zmniejszyć ryzyko powstania, a nawet ograniczać rozwój guzów, zwłaszcza piersi i jelit, a także chronić przed białaczką.

Poliakryleny decydują również o pobudzeniu mechanizmów odpornościowych organizmu, w tym zdolność do walki z nowotworami, gdyż zatrzymują zmutowane komórki przed proliferacją. Według wyników badań duńskich naukowców poliakryleny wykazują wiele innych interesujących aktywności biologicznych, silnie wpływających na utrzymanie zdrowia.

  1. Właściwości antybakteryjne i zwalczanie infekcji

W ziołolecznictwie nasiona selera od wieków stosowane były przy infekcjach bakteryjnych. W opublikowanym w 2009 roku w Journal of Pharmacy and Pharmacology wykazano raporcie wskazano, że seler zawiera specjalne składniki o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, których szczególnie duże stężenie znajduje się w nasionach rośliny.

Zastosowanie ekstraktu z nasion selera pozwala na wyraźne zmniejszenie rozwoju wielu szczepów bakterii, dlatego może stanowić naturalne źródło odporności dla ludzkiego organizmu.

  1. Pomoc w zapobieganiu zakażeniom dróg moczowych

Ponieważ seler pomaga zmniejszyć ilość kwasu moczowego oraz skutecznie stymuluje produkcję moczu, jest korzystny w walce z infekcją bakteryjną w przewodzie pokarmowym i narządach rozrodczych. Podobnie jak żurawina, znana z walki z zakażeniami układu moczowego, seler pomaga zapobiec zaburzeniom pracy pęcherza moczowego, problemom z nerkami, a nawet cystom narządów rozrodczych.

Historia stosowania selera

Seler zwyczajny jest bardzo starym warzywem, które stosowane było już tysiące lat temu.  Podobno ślady po liściach rośliny znaleziono w grobowcu jednego z faraonów, który zmarł w 1323 pne. W starożytnej Grecji seler używany był m.in. do przygotowywania wianków dla zmarłych, a także wieńców dla zwycięzców bitew. Roślina została także wymieniona z nazwy w Iliadzie i Odysei Homera.

W przeszłości seler był dość chętnie uprawiany jako warzywo i składnik wielu dań. Uważano, że zapewnia bardzo dobre właściwości odżywcze, a także oczyszcza organizm z toksyn i podnosi jego odporność na rozmaite choroby. Nasiona rośliny najczęściej służyły do łagodzenia bólu. W późniejszym czasie zmodyfikowano nieco sposób uprawy i zaczęto także stosować seler naciowy.

Jak kupować i przechowywać selera

Seler zwyczajny jest uważany za roślinę długotrwałą i nieco trudną do uprawy, ponieważ wymaga ciągłej wilgoci i nie wytrzymuje bardzo dużych temperatur. Lepiej rośnie w nieco bardziej chłodnych i wilgotnych klimatach. W Polsce od dawna odmiana korzeniowa jest bardzo popularna.

Uważa się, że w masowej uprawie seler naciowy poddawany jest działaniu wielu środków chemicznych, mających na celu wzmocnienie i ochronę roślin. Z tego względu warto wybierać rośliny z upraw ekologicznych, które nie będą zawierały znacznych ilości toksyn i substancji chemicznych. W jednym z raportów środowiskowych z 2014 r. wynika, że dostępny na rynku seler względnie często zawiera ślady pestycydów.

Wybierając seler naciowy upewnij się, że łodygi wydają się twarde i nie są zbyt wiotkie. Jeśli łodygi posiadają liście, poszukaj jasno zabarwionych, które nie uległy jeszcze zwiędnięciu. Seler naciowy najlepiej jest przechowywać w lodówce, po wcześniejszym owinięciu w papierowy ręcznik. Okres trwałości to na ogół ok. 5-7 dni. Po tym czasie seler ma tendencję do więdnięcia, a jego zawartość składników odżywczych zaczyna znacznie się zmniejszać. Niektóre źródła nie zalecają mrożenia selera, ze względu na jego zmianę konsystencji po rozmrożeniu. Liście selera są również dobrym źródłem witamin i minerałów, podobnie jak łodygi i korzeń, dlatego nie warto ich marnować.

Sposoby na seler w diecie

W porównaniu do gotowania, prażenia lub blanszowania selera, gotowanie na parze zachowuje najwięcej wartości odżywczych. Zawarte w nim związki, w tym flawonoidy i polifenole, są delikatnymi składnikami odżywczymi, które można utracić podczas procesów obróbki termicznej. Z tego względu warto jeść seler naciowy na surowo, podobnie jak korzeń selera, po wcześniejszym starciu.

Przeciwwskazania do jedzenia selera

Chociaż alergia na seler nie jest bardzo częsta, to jednak roślina ta należy do grupy produktów spożywczych, które w niektórych przypadkach powodują ciężkie reakcje alergiczne, podobne do alergii na orzeszki ziemne. Nasiona selera zawierają najwyższy poziom zawartości alergenu i nie ulega on zmniejszeniu po ugotowaniu. W przypadku alergii na roślinę należy unikać spożywania wszystkich części i odmian, a także przetworzonych produktów z jego zawartością.

UDOSTĘPNIJ

3 KOMENTARZE

  1. Seler naciowy bardzo często polecany jest osobom na diecie i odchudzającym się, gdyż doskonale wspomaga proces spalania tkanki tłuszczowej. Może stanowić niskokaloryczny produkt spożywczy i przekąskę, zawierającą mniej więcej 5–7 kcal w 100 g. Posiada także cenne właściwości w zakresie usuwania toksyn z organizmu, oczyszczania i poprawy ogólnego funkcjonowania. Seler naciowy działa ponadto regulująco na proces trawienia oraz pozwala zapobiegać zaparciom, głównie dzięki dużej zawartości błonnika pokarmowego. Dzięki obecności licznych przeciwutleniaczy, seler naciowy doskonale działa od wewnątrz organizmu, ale także pozytywnie oddziałuje na skórę. Posiada właściwości odmładzające i zwalczające zmarszczki. Bardzo często poleca się picie soku z selera, który doskonale odżywia i wpływa na kondycję włosów, zapewniając im zdrowy i piękny wygląd. Regularne spożywanie selera naciowego pozwala na uzupełnienie niedoborów wielu ważnych składników odżywczych, takich jak: potas, wapń, cynk, fosfor, żelazo oraz magnez.

  2. Zielarze z Dalekiego Wschodu od ponad 2000 lat używają selera w leczeniu nadciśnienia tętniczego krwi. Tymczasem współcześni lekarze ostrzegają przed spożywaniem dużych ilości tego warzywa, gdyż w porównaniu z innymi warzywami zawiera dużo sodu. W jednej łodydze selera jest około 35 mg tego składnika mineralnego. Jest to niemało, zwłaszcza dla osób z nadciśnieniem tętniczym krwi. 
    Niedawno naukowcy z uniwersytetu w Chicago odkryli w selerze nowy związek chemiczny, zwany 3-buty-loftalidem, który powoduje spadek ciśnienia krwi przez wywołanie rozkurczu naczyń krwionośnych w mięśniach gładkich u szczurów laboratoryjnych. Podczas rozkurczu naczynia krwionośne rozszerzają się, co umożliwia swobodny przepływ krwi. U szczurów otrzymujących dawkę ftalidu równą ilości występującej w czterech łodygach selera, obserwowano spadek o 13% ciśnienia tętniczego krwi i o 7% poziomu cholesterolu. Być może ftalid w podobny sposób działa u ludzi, co może wyjaśnić skuteczne stosowanie selera w leczeniu nadciśnienia przez Chińczyków. W porównaniu z lekami syntetycznymi, seler nie powoduje żadnych skutków ubocznych, takich jak zawroty głowy lub impotencja.
    Seler zawiera także psoraleny, które zapobiegają łuszczycy. Seler zmniejsza ciśnienie tętnicze krwi oraz poziom cholesterolu, chroni więc przed udarem mózgu i zawałem serca. Zapobiega łuszczycy. Osoby leczące się na nadciśnienie tętnicze krwi nie powinny bez porady lekarza rezygnować z przyjmowania leków na rzecz selera. Przy niewielkim nadciśnieniu radzę przez tydzień jeść 4 łodygi selera dziennie. Ciśnienie powinno spaść.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here