Garbniki w ochronie zdrowia i kosmetyce

0
230
garbniki
Garbniki, znane również jako taniny, to cenne związki, wykorzystywane w lecznictwie i kosmetyce

Garbniki stanowią często występujący składnik aktywny wielu różnych surowców zielarskich, naparów i herbat, czy też ekstraktów roślinnych. Pochodzące z roślin taniny sprawdzają się zarówno w celach leczniczych, jak i pielęgnacyjnych. Wykazują właściwości ściągające, wymiatają wolne rodniki, wspomagają oczyszczanie organizmu, a nawet wspomagają ochronę przeciwnowotworową. W niniejszym artykule prezentujemy najważniejsze informacje na ich temat, m.in. funkcje lecznicze, naturalne występowanie, a także sposoby ich wykorzystania.

Garbniki to generalnie dość szeroka gama substancji naturalnych i syntetycznych, posiadających zdolność łączenia się z białkami. Właściwość tę wykorzystuje się szeroko w procesie garbowania, czyli przemysłowego zabezpieczania skór przed psuciem i podwyższaniu jej odporności termicznej. W kontekście ochrony zdrowia i urody szczególne znaczenie mają jednak garbniki naturalne, określane jako taniny.

Czym są garbniki naturalne?

Garbniki naturalne stanowią grupę zaliczanych do fenoli organicznych związków chemicznych, wytwarzanych przez rośliny i zawierających glikozydy kwasu galusowego oraz kwasu elagowego. Wśród nich spotykamy związki skondensowane, poprzez łączenie się flawonoidów, oraz łatwo hydrolizujące. Nadają one roślinom cierpkiego i nieprzyjemnego smaku, stanowiąc także czynnik odstraszający dla zwierząt. Dzięki zdolności do degeneracji białek mogą skutecznie chronić przed działaniem drobnoustrojów. Prawdopodobnie w przyszłości zostaną odkryte także inne ważne funkcje, które mogą pełnić w organizmach roślinnych.

Garbniki to także substancje bezazotowe, łatwo ulegające utlenianiu i polimeryzacji, w wyniku której stają się nierozpuszczalne. Z tego powodu taniny w postaci ekstraktów surowcowych nie mają długiego okresu trwałości, gdyż ciemnieją i tracą swoje najcenniejsze właściwości. Ponadto, dobrze rozpuszczają się w wodzie i alkoholu, dlatego do celów leczniczych można je skutecznie pozyskiwać z naparów i nalewek.

Gdzie występują garbniki?

Garbniki spotkać można głównie w zielonych częściach naczyniowych roślin, gdzie pełnią funkcję odstraszającą pasożyty i roślinożerców. Niektóre z nich mogą zawierać nawet ponad 20% tych substancji, jednak większość zadowala się znacznie mniejszą ilością. Bogatym źródłem tanin są m.in. owoce czarnej borówki, liście jeżyn i malin, szałwia, ziele dziurawca, pięciornika i rzepiku, a także orzechy włoskie czy kłącza pięciornika. Ponadto, spotkać je można również w soku z granatu, w czerwonym winie, herbacie, kawie czy naparze z czystka. Do celów przemysłowych pozyskuje się je głównie z surowca drzewnego, najczęściej z kory dębowej,  świerkowej, czy modrzewiowej. Większość roślin najbardziej bogatych w garbniki rośnie głównie na obszarze podzwrotnikowym.

Garbniki w medycynie i kosmetyce – Właściwości i zastosowanie

Garbniki przede wszystkim wykazują właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, dlatego pomagają zapobiegać wszelkiego rodzaju infekcjom. Pomagają ponadto zapobiegać alergiom i mutacjom komórek, wzmacniając działanie układu odpornościowego organizmu.

Taniny jako ważny składnik wewnętrznych preparatów leczniczych, m.in. naparów i nalewek, mogą pomagać w łagodzeniu biegunki, a także wspomagać leczenie nieżytów błon śluzowych jelit i żołądka. Dzięki skutecznej walce ze szkodliwymi mikrobami, takimi jak Helicobacer phylori, mogą chronić układ pokarmowy przed rozwojem wrzodów.

W kosmetyce wykorzystuje się je przede wszystkim ich właściwości ściągające. Wchodzą one w relacje z białkiem skóry, tworząc na uszkodzonej tkance trudno przenikliwą błonę, chroniącą zakończenia nerwowe przed warunkami zewnętrznymi. Dzięki skutecznemu oddziaływaniu na kolagen, mogą likwidować przykre uczucie swędzenia i podrażnienia. W domowej pielęgnacji urody można z powodzeniem skorzystać z ich działania stosując napary z herbat.

Obecność garbników można również bardzo często stwierdzić przeglądając składy gotowych produktów kosmetycznych, głównie szamponów do włosów, toników do twarzy, a także balsamów do ciała oraz w płynach do higieny intymnej. Ich cenne właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne wykorzystuje się również chętnie w produkcji preparatów do pielęgnacji skóry trądzikowej i problematycznej. Pozwalają one w naturalny sposób łagodzić różnego rodzaju obrzęki i opuchlizny, a także regulować pracę gruczołów łojowych oraz wzmacniać strukturę skóry.

W kosmetologi najczęściej stosowanym źródłem tanin są ekstrakty z kory dębu, kasztanowca oraz wierzby oraz kasztanowca. W produktach naturalnych bardzo często pojawiają się także surowce z liści orzechów włoskich, szałwii czy oczaru wirginijskiego.

O czym warto pamiętać

Pomimo wielu cennych właściwości tanin i leczniczego wpływu na wiele dolegliwości, zbyt duże ilości tych substancji może być szkodliwe dla organizmu. Przede wszystkim mogą one blokować przyswajanie niektórych witamin, m.in. kobalaminy i beta-karotenu, a także związków mineralnych takich jak żelazo. Działanie zdrowotne garbników wynika przede wszystkim z właściwości przeciwutleniających i przeciwzapalnych polifenoli. Najlepszym ich źródłem są niektóre owoce, rośliny zielne, a także napary, herbaty i nalewki. By zapewnić sobie odpowiednią ilość tanin w codziennej diecie warto regularnie pić czystek, dziurawiec lub lub mocną herbatę.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wstaw swój comentarz!
Wpisz tutaj swoje imię

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.