Olej z lnianki – Właściwości i zastosowania

0
352
olej z lnianki
W Polsce olej z lnianki jest bardziej znany jako olej rydzowy

Olej z lnianki to jadalny produkt spożywczy, wytwarzany z nasion lnicznika siewnego, znanego również jako lnianka. W Polsce roślina ta była prawdopodobnie uprawiana już w czasach kultury łużyckiej. Pozyskiwane z niej kwasy tłuszczowe stanowią cenne składniki odżywcze, w których znaleźć można wiele witamin oraz innych ważnych dla zdrowia związków aktywnych. Olej z lnianki znany jest również pod nazwą oleju rydzowego.

Lnicznik siewny (Camelina sativa L.) jest uznawany za jedną z najstarszych roślin oleistych, które uprawia człowiek. Wytwarza się z niego cenny olej, najczęściej znany jako olej rydzowy, lub rzadziej jako olej z lnianki. Produkt ten stosowany był w Europie, a potem Ameryce Północnej, już od wielu stuleci, początkowo również jako paliwo do lamp oświetleniowych. Obecnie, dostępnych jest wiele wyników badań w zakresie zastosowań przemysłowych oleju lniankowego, zwłaszcza jako biopaliwa.

Olej rydzowy zawiera znaczne ilości kwasów tłuszczowych omega-3, podobnie jak olej lniany. Tłuszcze te sprawiają, że nadaje się on do stosowania jako naturalny suplement diety, równoważący proporcje różnych typów tłuszczów. Z tego powodu w ostatnim czasie wśród konsumentów na całym świecie znacznie wzrosło zainteresowanie jego właściwościami i możliwościami wykorzystania.

Pochodzenie oleju rydzowego

Olej z lnianki otrzymuje się przez ekstrakcję nasion rośliny z gatunku Camelina sativa. Lnicznik siewny to roślina, która dobrze wegetuje w klimacie zimnym i suchym, nawet w bardzo niskich temperaturach. Mimo, że lnicznik siewny nie był nigdy tak popularny, jak inne rośliny oleiste, badania archeologiczne potwierdzają, że był on w Europie jednym z głównych upraw, jeszcze przed rzepakiem. Notki historyczne, pochodzące  w niektórych miejsc w Szwajcarii i Grecji potwierdzają uprawę tej rośliny w dawniejszych czasach. Dzisiaj jest uprawiana głównie w Kanadzie, z przeznaczeniem do tłoczenia oleju przemysłowego. Podobnie jak inne oleje, olej z lnianki może być pozyskiwany na różne sposoby:

  • Tłoczenie na zimno – Pozwala najlepiej zachowywać zawarte w roślinie substancje odżywcze.
  • Tłoczenie na gorąco – Szybszy i efektywniejszy sposób pozyskiwania oleju, jednak powoduje rozpad niektórych składników aktywnych.
  • Ekstrakcja rozpuszczalnikiem – Zapewnia efektowniejszą ekstrakcję, ale zawiera szkodliwe rozpuszczalniki.
  • Ekstrakcja nadkrytycznym CO2 – Efektywny i drogi sposób ekstrakcji.

Tłoczony na zimno olej z lnianki

Tłoczony na zimno olej lnianki uznawany jest za bardzo zdrowy składnik spożywczy, który zapewniać może wiele korzyści terapeutycznych i zdrowotnych. Do najważniejszych właściwości zaliczyć można:

  • Przeciwutlenianie – olej lniankowy jest silnym antyoksydantem, głównie ze względu na bogatą obecność witaminy E.
  • Zapobieganie stanom zapalnym – hamuje podrażnienia i infekcje, zarówno miejscowo, jak i w wyniku stosowania wewnętrznego.
  • Zwiększanie odporności organizmu – ze względu na wysoką zawartość witaminy E, naturalnie wzmacnia system odpornościowy.
  • Wspomaganie leczenia artretyzmu – ze względu na dużą zawartość kwasów omega-3, może być stosowany w celu złagodzenia bólu podczas zapalenia stawów.
  • Pielęgnacja skóry – doskonale zmiękcza i nawilża.
  • Pielęgnacja włosów – może być używany jako odżywczy olej do włosów i skóry głowy.

Tłoczony na zimno olej z lnianki charakteryzuje się nieco złotym kolorem, nieco podobnym do oliwy z oliwek. Co jest dla niektórych zaskakujące, smakuje trochę podobnie jak olej migdałowy.

Korzyści zdrowotne, wynikające ze stosowania oleju rydzowego

Olej z lnianki oferuje wspaniały profil żywieniowy, a tym samym zapewnia niesamowite właściwości zdrowotne.

  1. Olej lniankowy może być stosowany jako substytut oleju lnianego, głównie dla wzbogacenia diety kwasami omega-3. Można go po prostu stosować jako olej sałatkowy. Posiada przyjemny smak i dobrze współgra ze smakiem wielu rodzajów żywności oraz dań.
  1. Olej z lnianki można stosować miejscowo, w celu zmniejszenia stanów zapalnych stawów. Kiedy stosowany jest wewnętrznie, zapewnia znaczne ilości kwasów omega-3, które redukują ogniska zapalne wewnątrz organizmu. Przy stosowaniu omega-3 może wystąpić zmniejszenie bólu, sztywnienia stawów i ich obrzęku, a tym samym zwiększa się mobilność kończyn. Olej rydzowy można stosować także jako olej bazowy do masażu przeciwbólowego. Łączyć go można wtedy z innymi olejkami, np. z olejkiem lawendowym czy olejkiem z drzewa sandałowego.
  1. Olej rydzowy obniża poziom trójglicerydów we krwi. Produkt ten poleca się często dla utrzymania zdrowia układu krążenia, ponieważ zmniejsza ryzyko chorób serca.
  1. Olej rydzowy jest dla utrzymania zdrowia mózgu, oczu i nerwów. Pokarmy bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, jak kwas alfa-linolenowy, EPA i DHA, są pomocne w utrzymaniu mózgu, oczu i nerwów w optymalnym zdrowiu. W wyniku tego, olej lniankowy może chronić przed chorobami takimi jak otępienie, choroba Alzheimera, choroby oczu, zwyrodnienie plamki żółtej oraz uszkodzenia nerwowe, powodowane stanami zapalnymi.
  1. Olej lniankowy można stosować jako olej do masażu skóry. Posiada ładny, łagodny aromat i dobrze się rozprowadza podczas zabiegu. Zapewnia skórze znaczną ilość witaminy E oraz cennych kwasów tłuszczowych. Doskonale nawilża i zabezpiecza przed uszkodzeniem przez wolne rodniki. Dzięki niemu można utrzymać zdrowszą, gładszą i dobrze nawilżoną skórę.
  1. Olej z lnianki może być stosowany podobnie jak oliwa z oliwek, jako gorący olej do masażu skóry głowy. Zapewnia naturalne odżywienie i pomaga pozbyć się suchości skóry, łupieżu i łuszczenia. Może także pomóc w utrzymaniu włosów miękkich i nawilżonych. Zawarte w nim przeciwutleniacze chronią przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.

Zastosowania oleju lniankowego

Olej z lnianki może mieć wiele ciekawych zastosowań, z których najważniejsze to:

Zdrowy olej spożywczy – W ostatnich latach widać wyraźnie, że rośnie zainteresowanie olejem rydzowym, jako zdrowym olejem spożywczym, również produktami specjalnie przeznaczonymi dla głębokiego smażenia. Tego typu produkt ma wyższą temperaturę spalania, niż oliwa z oliwek, olej kokosowy, olej rzepakowy, olej z pestek winogron, a także większość innych olejów spożywczych. Nie należy jednak w tym celu stosować produktów tłoczonych na zimno, gdyż zawierają one składniki, które znacznie szybciej ulegają spaleniu i tworzą się substancje toksyczne dla organizmu. Olej z lnianki charakteryzuje się orzechowym smakiem, który sprawia, że ​​doskonale nadaje się do smażonej żywności i innych przysmaków.

Odnawialne biopaliwo – Olej z lnianki jest również źródłem energii, które może być wykorzystywane w celach przemysłowych. Badany jest pod kątem potencjału w zakresie masowej produkcji alternatywnego paliwa. W Japonii naukowcy przymierzają się do wykorzystania go do ekologicznej produkcji energii elektrycznej.

Zdrowie zwierząt domowych – Olej lniankowy można również stosować jako suplement diety dla psów.

Nie są znane żadne istotne efekty uboczne działania oleju lniankowego. Warto pamiętać jednak, że podobnie jak w przypadku wszystkich innych produktów spożywczych, należy stosować go z umiarem.

Informacje odżywcze

Olej z lnianki zapewnia wyjątkowe korzyści odżywcze. Większość zawartych w nim kwasów tłuszczowych to tłuszcze wielonienasycone (PUFA). Olej ten zawiera dobrze zrównoważony stosunek kwasów omega-3, omega-6 i omega-9:

  • Omega-3 (alfa – linolenowy) – 35%,
  • Omega-6 (kwas linolowy) –  17%,
  • Omega-9 (kwas oleinowy) – 17%.

Olej rydzowy zawiera w znacznej ilości dość rzadki kwas tłuszczowy o nazwie gondoic, wynoszącej około 15%. Uznaje się, że ten rodzaj substancji ma zdolność poprawy ogólnego profilu lipidów w organizmie.

Zawartość kwasów tłuszczowych:

  • Kwas gamma-linolenowegy – PUFA,
  • Kwas stearynowy – 2,57% – SFA,
  • Kwas palmitynowy – 6,43% – SFA,
  • Kwas palmitoleinowy – 1, 5% – MUFA,
  • Kwas oleinowy – 17,4% – MUFA,
  • Kwas linolowy – 16,9% – PUFA,
  • Kwasu alfa-linolenowy – 35,23% – PUFA,
  • Kwas erukowy – 1,62% – MUFA,
  • Kwas Gondoic – 14,9% – MUFA,
  • Kwas behenowy – SFA,
  • Kwas arachidowy – 1,24% – SFA.

MUFA – jednonienasycone kwasy tłuszczowe,
PUFA – wielonienasycone kwasy tłuszczowe,
SFA – nasycone kwasy tłuszczowe.

Olej z lnianki zawiera również wiele cennych fitosteroli, będących związkami aktywnymi, które zapewniają silne korzyści zdrowotne.

Brassikasterol – sterol, który znajduje się także w gorczycy i rzepaku.

Kampesterol – Zapobiega zapaleniu wywołanym uszkodzeniem chrząstki i pomocny w leczeniu zapalenia stawów.

Stigmasterol – silny przeciwutleniacz, który obniża poziom cholesterolu i glukozy we krwi.

Sitosterol – obniża poziom cholesterolu we krwi.

Δ5-awenasterol – powszechny w wielu produktach spożywczych.

Wiadomo, że olej rydzowy zawiera duże ilości witaminy E, a zasadniczo szerokie spektrum jej postaci, co jest bardzo korzystne z żywieniowego punktu widzenia.

Jak przechowywać olej z lnianki?

Dobre proporcje kwasów tłuszczowych oraz obecność witaminy E sprawiają, że produkt tego typu można dość długo przechowywać, bez utraty jego właściwości. Warto jednak zadbać o ochronę przed światłem słonecznym i nie przechowywać go w temperaturze powyżej 20°C. Generalnie olej z lnianki jest bardzo odporny na jełczenie i utlenianie.

Domowe zastosowanie oleju rydzowego

Olej z lnianki polecany jest często jako:

  • dodatek do dressingów sałatkowych,
  • zdrowa i smaczna baza do różnego rodzaju marynat,
  • zdrowy dodatek do kasz, makaronów i ziemniaków,
  • dodatek do sosów i zup,

W domowej kosmetyce często stosuje się go jako jeden ze składników kremów, odżywek do włosów, mydła oraz maści.

UDOSTĘPNIJ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here