Nasiona słonecznika – Korzyści odżywcze i zdrowotne

0
702
słonecznik
Nasiona słonecznika zapewniają bardzo cenne korzyści zdrowotne i stanowią bardzo zdrową przekąskę

Słonecznik to wyjątkowo piękna roślina, a jego nasiona są niezwykle bogate w składniki odżywcze, które czasami trudno uzyskać z codziennej diety. W rzeczywistości nasiona słonecznika znajdują się na liście 10 najlepszych produktów spożywczych, które są bogate w witaminę E, miedź, witaminy z grupy B, takie jak tiamina, a także w fosfor, selen i wiele innych.

Nasiona słonecznika, podobnie jak pozostałe nasiona i orzechy, stanowią dobre źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Specyficzne związki organiczne występują tutaj w formie kwasu linolowego. Dodatkowo słonecznik jest bogatym źródłem błonnika i aminokwasów, zwłaszcza tryptofanu, które tworzą bloki białek, witamin z grupy B, fitosteroli oraz wielu innych ważnych substancji aktywnych.

Chociaż rozsądek podpowiada, że spożywanie tłuszczów może doprowadzić do przyrostu masy ciała, to jednak inaczej jest w tym przypadku. Spożywanie zdrowych tłuszczów zapewnia prawidłowe funkcje układu sercowo-naczyniowego, właściwą gospodarkę hormonalną,  a także zmniejszenie stanów zapalnych w organizmie.

Zdrowe źródła tłuszczu, takie jak słonecznik, zapewniają właściwe surowce do budowania błony komórkowej tkanek. Co więcej, pozwalają organizmowi wyrównać poziom hormonów, a także spowolnić wchłanianie żywności w czasie ich spożywania, co sprawia, że dłużej czujemy się najedzeni. Zdrowe tłuszcze działają również jako ważny nośnik rozpuszczalnych tłuszczy i witamin, w tym witaminy A, witaminy K, witaminy E oraz witaminy D.

Poprzez dodanie zdrowych tłuszczów do diety, takich jak wielonienasycone kwasy tłuszczowe z oleju słonecznikowego, zastępuje się szkodliwe tłuszcze trans. Działanie takie zapewnia organizmowi niezliczoną ilość ważnych korzyści i zapobiega licznym stanom chorobowym.

Pochodzenie i ogólna charakterystyka słonecznika

Żółte kwiaty słoneczników wytwarzają niewielkie jadalne nasiona, które są szare lub jasnozielone. Znajdują się w ciemnozielonych, szarych lub czarnych łupinkach, zwanych łuskami. Kwiaty cenione są nie tylko ze względu na właściwości odżywcze, ale również estetyczne.

Według National Sunflower Association rodzimym miejscem pochodzenia słoneczników jest Ameryka. Istnieją dowody na to, że rdzenni mieszkańcy uprawiają tę roślinę już od 3000 lat. Po raz pierwszy odkryto słonecznik wraz z odkryciem kontynentu i przywieziono go do Europy, a następnie do Kanady i USA, gdzie został skomercjalizowany jako roślina uprawna, wykorzystywana do produkcji oleju. Obecnie uprawiany jest w wielu miejscach na świecie, również w Polsce.

Wartości odżywcze ziaren słonecznika

100 g nasion słonecznika zapewnia 584 kcal wartości energetycznej. Ponadto zawiera:

Białko – 20,7 g,
Węglowodany – 20,0 g,
Błonnik – 8,6 g,

Witaminy:

  • witamina C – 1,4 mg,
  • tiamina – 1,4 mg,
  • ryboflawina – 0,3 mg,
  • niacyna – 8,3 mg,
  • witamina B6 – 1,3 mg,
  • kwas foliowy – 227 µg,
  • witamina A – 50 IU,
  • witamina E – 35,1 mg,

Kwasy tłuszczowe – 51,4 g, w tym:

  • nasycone – 4,4 g,
  • jednonienasycone – 18,5 g,
  • wielonienasycone – 23,1 g.

Minerały:

  • wapń – 78 mg,
  • żelazo – 5,2 mg,
  • magnez – 325 mg,
  • fosfor – 660 mg,
  • potas – 645 mg,
  • sód – 9 mg,
  • cynk – 5 mg.

Najważniejsze korzyści zdrowotne wynikające ze spożywania nasion słonecznika

  1. Zmniejszanie ryzyka występowania chorób serca

Wysoka dawka antyoksydantów i witaminy E, wynoszącej ok. 80% zalecanej dziennej dawki w każdej ¼ szklanki nasion słonecznika, pomaga zmniejszyć poziom wielu niebezpiecznych związków, doprowadzających organizm do różnych chorób. Witamina E, znana również jako gamma-tokoferol, jest silnym przeciwutleniaczem, który występuje także w innych orzechach i nasionach.

Obecnie naukowcy nie mają wątpliwości, że wysoki poziom stanów zapalnych w organizmie ma istotny wpływ na zwiększenie ryzyka występowania takich chorób jak udar, nowotwór, cukrzyca, a także na poważniejsze zaburzenia neurodegeneracyjne, np. choroba Alzheimera czy Parkinsona. Często można w prasie przeczytać, że nasiona słonecznika pomagają zrównoważyć poziom cholesterolu, zmniejszyć nadciśnienie, a także obniżyć ciśnienie krwi czy chronić przed chorobami serca. Wszystko to jest możliwe, dzięki kontroli nad poziomem stanów zapalnych.

Słonecznik jest bardzo bogaty w przeciwutleniacze oraz związki przeciwzapalne, które pozwalają na zmniejszenie stresu oksydacyjnego i redukują obecność szkodliwych wolnych rodników w organizmie. Według ostatnich badań opublikowanych w Journal of Agricultural and Food Chemistry jednym z najwyższych poziomów korzystnych fitosteroli mogły pochwalić się właśnie nasiona słonecznika. Zbadano niemal wszystkie najważniejsze nasiona i orzechy dla porównania. Zawarte w nich fitosterole są m.in. odpowiedzialne za utrzymywanie niezdrowego cholesterolu pod kontrolą, co stanowi najlepszy sposób ochronny przed wystąpieniem chorób układu krążenia.

Witamina E jest rozpuszczalną w tłuszczach substancją aktywną, niezwykle ważną dla naszego organizmu. Oznacza to, że dla lepszego wchłonięcia przez organizm musi być spożywana wraz z kwasami tłuszczowymi. Nasion słonecznika są zatem również bardzo cenne ze względu na tę właściwość, gdyż równocześnie dostarczają niezbędne kwasy tłuszczowe oraz witaminę E.

Antyoksydanty, takie jak witamina E, znajdują się w cząstkach lipidów i pomagają zapobiegać działaniu wolnych rodników, które powodują niebezpieczne utlenianie cholesterolu. Dzięki temu możliwe jest zapobieganie miażdżycy i zatkaniu tętnic, które może doprowadzić do zatrzymania krążenia.

  1. Pomoc w zapobieganiu rozwojowi nowotworów

Liczne badania wykazały, że nasiona słonecznika mogą być ważnym elementem diety ze względu na wysoką zawartość cennych składników odżywczych. Obecne w nich przeciwutleniacze, witaminy i minerały pomagają m.in. zmniejszyć stres oksydacyjny w organizmie. Jak wiadomo, kiedy stres oksydacyjny nie jest pod kontrolą, to może przyczynić się do rozwoju nowotworów.

Badania wykazały także, że znajdujące się w nasionach słonecznika składniki odżywcze zawierają związki, które utrudniają rozwój wczesnej fazy nowotworów, co przyczynia się do zapobiegania wzrostu guzów. Dzięki obecności przeciwutleniaczy możliwa jest skuteczniejsza naprawa DNA, a także spowolnienie wzrostu zmutowanych komórek nowotworowych. Dzięki tym właściwościom, słonecznik w diecie może pomagać neutralizować komórki nowotworowe w organizmie, a także zmniejszać prawdopodobieństwo ponownego wystąpienia choroby.

W badaniach wykazano, że witamina E w postaci gamma-tokoferolu jest skuteczna we wsparciu organizmu w procesach zapobiegania przed rozwojem nowotworów. Badania wykazały także, że może ona uchronić mężczyzn przed nowotworem gruczołu krokowego. Inne badania, które zostały przeprowadzone przez Texas Female University wykazują, iż może mieć ona związek również ze zmniejszeniem ryzyka wystąpienia nowotworu płuc.

Pestki słonecznika posiadają również selen, który jest ważnym przeciwutleniaczem, pomagającym zapobiegać rakowi piersi. Selen został również wskazany w badaniach, w których celem była naprawa DNA oraz oczyszczenie organizmu ze szkodliwych i uszkodzonych komórek. Ustalono, że związek ten pomaga organizmowi w proliferacji komórek nowotworowych oraz zatrzymaniu wzrostu guzów w procesie apoptozy. Dzięki obecności selenu skuteczniej następuje autodestrukcja zniszczonych komórek, w tym komórek nowotworowych.

  1. Wspieranie prawidłowych funkcji tarczycy

Według National Library of Medicine i National Institutes of Health obecnie w Stanach Zjednoczonych około 27 milionów ludzi cierpi z powodu chorób tarczycy, a najbardziej podatną na zachorowania grupą są kobiety i osoby starsze. W Polsce ten problem jest równie powszechny. Jedną z głównych przyczyn występowania takich dolegliwości, w tym niedoczynności i nadczynności organu tarczycy, jest niedobór minerału, jakim jest selen. Na szczęście nasiona słonecznika są bardzo dobrym źródłem selenu, który może zapobiegać tym brakom.

Tarczyca odpowiedzialna jest za regulowanie temperatury ciała, tętno, produkcję białek, jak również kontrolowanie tempa metabolizmu, a także wiele innych funkcji. Dlatego właśnie zaburzenie pracy tarczycy może objawiać się na różne sposoby. Między innymi może wpływać na zmianę masy ciała, zmęczenie, nieprawidłową temperaturę ciała, itp.. Nieprawidłowości w pracy tarczycy są ciężko wykrywalne, dlatego niezbędne jest badania krwi oraz moczu.

Jednym ze sposobów naturalnego zapobiegania występowania takich zaburzeń zdrowotnych jest wprowadzenie do swojej diety produktów bogatych w selen oraz jod.

  1. Pomoc w zapobieganiu osteoporozie, utracie tkanki kotnej oraz skurczom mięśni

Słonecznik zawiera spore ilości mikroelementów mineralnych, których w dzisiejszych czasach w codziennej diecie raczej brakuje. Jednym z nich jest magnez, który odgrywa wiele ważnych funkcji w organizmie, w tym:

  • pomaga zrównoważyć stosunek wapnia do potasu w komórkach,
  • ma zasadnicze znaczenie dla ogólnego stanu zdrowia układu sercowo-naczyniowego,
  • wspomaga utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi.

Ten ważny pierwiastek jest częściowo odpowiedzialny za utrzymanie struktury szkieletowej w prawidłowej kondycji, a także za zapobieganie utracie gęstości mineralnej kości, np. w przypadku osteoporozy. Dodatkowo pomaga w krzepnięciu krwi i odpowiedniej jej mineralizacji. Magnez pomaga również zmniejszyć:

  • migrenowe bóle głowy,
  • zaparcia,
  • przewlekłe zmęczenie,
  • objawy związane z zaburzeniami nastroju, takie jak depresja i lęki.

Nasiona słonecznika są bogatym źródłem witamin z grupy B, w tym witaminy B5, która jest także znana jako kwas pantotenowy. Podobnie jak inne witaminy z grupy B, tak i witamina B5 odgrywa ważną rolę w metabolizmie energetycznym organizmu. Wszystko dlatego, że działa podobnie jak koenzym, niezbędny do reakcji chemicznych przetwarzających energię w organizmie.

Kwas pantotenowy odgrywa ważną rolę dla prawidłowej pracy systemu hormonów tłuszczowych, które regulują poziom hormonów oraz wpływają na zachowanie zdrowego funkcjonowania mózgu. Poważne niedobory witaminy B5 nie są powszechne. Jednakże łagodne braki mogą powodować objawy takie jak zmęczenie, skurcze mięśni, a także zapalenie powięzi podeszwy. Często są to bolesne urazy w obrębie stóp, które jednak najczęściej występują u sportowców.

  1. Zrównoważenie poziomu cukru we krwi i pomoc diabetykom

Różne badania wykazały, że wprowadzenie do diety nasion i orzechów zmniejsza ryzyko wystąpienia hipoglikemii, a także pomaga w utrzymaniu równowagi poziomu cukru we krwi. Zmniejsza to ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego, który obejmuje cukrzycę lub oporność na insulinę. Obserwując populację, której dieta jest bogata w nasiona i orzechy, można dojść do wniosku, że związki znajdujące się również w nasionach słonecznika pomagają zwalczać choroby związane z niekontrolowanym poziomem cukru we krwi.

Niezrównoważony poziom cukru we krwi, jak również insulino-oporność doprowadzają do dalszych stanów zapalnych, zmniejszenia masy ciała, a nawet do odpowiedzi autoimmunologicznej. Na szczęście potężne składniki odżywcze, które znajdują się w słoneczniku, są w stanie powstrzymać zatory i spadek cukru we krwi. Wielu ludzi doświadcza tego z powodu spożywania zbyt dużej ilości cukru, rafinowanych ziaren, a także słodzonych napojów oraz przetworzonej żywności. Kontrolne badania udowodniły, że również magnez ma ochronny wpływ na organizm w zakresie rozwoju cukrzycy typu II.

Przez tysiące lat populacja mieszkająca w Ameryce Środkowej, w tym na terenach dzisiejszego Peru i Meksyku, spożywała spore ilości nasion słonecznika. Uważa się, że po raz pierwszy słonecznik wszedł do ich diety ponad 5000 lat temu. Spożywano go w celu zaspokojenia zapotrzebowania na tłuszcze, które w dużej ilości się w tym ziarnach znajdują. Hiszpanie, którzy odkryli Amerykę Południową, przywieźli nasiona słonecznika do Europy i rozpowszechnili ich uprawę.

  1. Poprawa kondycji skóry

Badania wykazały, że przeciwutleniająca witamina E jest szczególnie przydatna dla utrzymania zdrowej, młodej oraz silnej skóry. Nasiona słonecznika, poza witaminą E, zawierają również niezbędne lipidy kwasów tłuszczowych. Również one pomagają zapobiegać uszkodzeniom wywołanym zanieczyszczeniami i promieniami słonecznymi. Przeprowadzono badania na zwierzętach, którym w kontrolowany sposób podawano słonecznik oraz nasiona lnu. Efekty badania wykazały, że oba te rodzaje nasion były w stanie utrzymać w zdrowiu skórę zwierząt, a także pozbawiły ją wszelkich uszkodzeń. Uważa się, że te same korzyści można osiągnąć na ludzkiej skórze.

Nasiona słonecznika w codziennej diecie

W zależności od odmiany słonecznik może mieć różne zawartości składników odżywczych, jednakże są one podobne pod względem korzyści dla zdrowia oraz zastosowania. Nasiona słonecznika są zbierane i lubiane praktycznie na całym świecie, w tym głównie w Rosji, Turcji, a także w krajach azjatyckich, na całym Bliskim Wschodzie oraz w obu Amerykach. W Polsce spożywane są w postaci nieprzetworzonej, jak również prażone, solone oraz jako dodatek do wielu różnych produktów.

Nasiona słonecznika mogą być spożywane pod wieloma postaciami, w tym jako surowe nasiona, kiełki, pieczone, a także smażone czy prażone. W ostatnim czasie słonecznik wykorzystywany jest również do produkcji „masła z nasion”, które jest najlepszą alternatywą do podobnych produktów z innych orzechów. Przede wszystkim dlatego, że słonecznik w porównaniu z innych nasion i orzechów, w tym ziemnych czy arachidowych, nie powoduje reakcji alergicznych.

Obrane nasiona słonecznika, w porównaniu do innych nasion o średniej lub mocnej konsystencji, mają kolor delikatnie zbliżony do orzechowego. Bardzo łatwo można je zastosować w wielu recepturach, a to dlatego, że ich smak jest delikatny i nie przytłoczy smaku potrawy. Poza tym niewielki rozmiar nasion słonecznika sprawia, że są idealnym dodatkiem do sałatek, a nawet kanapek.

Wybór i przechowywanie dobrej jakości nasion

Nasiona słonecznika można spotkać pod dwoma postaciami, a mianowicie niełuskane, a także łuskane. Najlepszym sposobem na ich zakup poza sezonem jest skorzystanie z oferty sklepów ze zdrową żywnością, które oferują nabywanie nasion na wagę. Kupowanie nasion w taki sposób daje przede wszystkim korzystniejszą cenę, a także gwarancję, że nabywa się organicznie wyhodowane nasiona słonecznika. Wybierając nasiona, należy zwracać uwagę na ich wygląd. Najlepsze i świeże nasiona słonecznika będą jednolite w kolorze, a więc pozbawione żółtych plam. Do tego powinny być twarde i pełne, pozbawione złamań i pęknięć.

Ponieważ nasiona słonecznika mają wysoką zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, to pozostawione w cieple mogą szybko zjełczeć. Zatem by nie pozbawić nasion cennych składników odżywczych, a także zachować ich świeżość na dłużej, należy je przechowywać w szczelnym pojemniku umieszczonym w lodówce. Przechowywane w ten sposób powinny zachować świeżość i smak przez kilka miesięcy.

Kupując masło z nasion słonecznika, należy dokładnie czytać etykietę. Chodzi o upewnienie się, że nie dodano do niego innych składników, takich jak tłuszcze uwodnione, dodatki smakowe czy środki zagęszczające. Masło słonecznikowe należy przechowywać w lodówce i spożyć przed upływem daty podanej na etykiecie.

Można również samodzielnie wykonać masło słonecznikowe z dojrzałych nasion słonecznika. Kwiat słonecznika należy przechowywać do momentu, w którym żółte płatki zaczną przekwitać, a nasiona staną się bardziej widoczne. Wtedy są one dojrzałe i gotowe do zbioru. Dodatkową oznaką, że nasiona są już gotowe, jest ich kolor. Kiedy łupinki staną się biało-czarne, to oznacza, że są już zdatne do spożycia.

Właściwości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w oleju słonecznikowym

Nasiona słonecznika posiadają wysoką zawartość oleju. Dlatego właśnie popularne jest wykorzystywanie ich do produkcji olejów wielonienasyconych. Chociaż same nasiona słonecznika są bardzo zdrowe, to już olej wykonany z tych nasiona taki zdrowy nie jest. Przede wszystkim dlatego, że wielonienasycone tłuszcze nie nadają się do gotowania. Dzieje się tak dlatego, że mają niską temperaturę dymienia i powinny być stosowane na zimno.

Wszystkie wielonienasycone tłuszcze powodują szybkie zjełczenie oleju, a także ulegają utlenieniu w czasie gotowania, przekształcając tym samym składniki odżywcze na toksyny. Wysoka temperatura i ciśnienie, związane z tłoczeniem oleju z nasion słonecznika sprawiają, że zniszczone zostają zawarte w nasionach przeciwutleniacze, a także zmienia się chemiczna natura tłuszczu. To wszystko powoduje powstanie niebezpiecznych wolnych rodników.

Wiele rodzajów olejów wielonasyconych jest tanich i powszechnie dostępnych w sklepach spożywczych. Wykonywane są one z niedrogich roślin takich jak kukurydza czy soja, które nierzadko są modyfikowane genetycznie i mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Dlatego właśnie o wiele lepszym wyborem do gotowania jest nierafinowany olej kokosowy.

Olej kokosowy jest znacznie mniej przetworzony, a także posiada wyższą temperaturę dymienia. Uważa się, że współczesne diety mogą zawierać aż 30% kalorii pochodzących z wielonienasyconych olejów omega-6. Badania wykazały, że ta ilość jest zbyt wysoka, a tłuszcze omega-6 muszą być zrównoważone źródłami zdrowego tłuszczu omega-3.

Wydaje się, że nadmierne spożywanie olejów wielonienasyconych może prowadzić do zwiększenia ryzyka zachorowania na wiele poważnych chorób, w tym nowotworów i chorób serca, a także zaburzeń układu immunologicznego, czy nawet uszkodzenia narządów rozrodczych. Dlatego też najlepiej spożywać słonecznik w ich naturalnej postaci, a nie w postaci przetworzonego oleju.

Sposoby na spożywanie nasion słonecznika

Dobra wiadomość jest taka, że nasiona słonecznika bez problemu można dodać do wielu potraw, które spożywamy na co dzień. Wypróbuj te sposoby, aby dostarczyć organizmowi w diecie cennych składników odżywczych:

  • jako dodatku do domowych wegetariańskich hamburgerów, klopsików lub musztardy,
  • do posypania sałatki lub w postaci masła słonecznikowego jako składnik sosu do sałatki,
  • jako dodatku do sałatki z łososia lub tuńczyka, dodając im chrupkości,
  • masła z nasion słonecznika można dodać do porannych płatków śniadaniowych, posypać tosty lub też dodać łyżkę do domowych koktajli,
  • jako dodatku dowolnych wypieków, jak na przykład ciast, babeczek, pieczywa,
  • zamiast innych nasion podanych w recepturach, a masła słonecznikowego zamiast na przykład masła orzechowego,
  • jako dodatku w dowolnych receptur, dzięki czemu podniesie się ich wartość odżywcza.

Najszybszym i najłatwiejszym sposobem obrania nasion słonecznika z łupinek, jest ich zmielenie na przykład w blenderze lub młynku do kawy. Jest to powszechnie stosowana metoda przy nasionach lnu. Dzięki temu uwalnia się składniki odżywcze, a także pomaga na ich lepsze wchłonięcie.

Po zblendowaniu nasiona można zalać wodą, dzięki czemu łupinki będą unosiły się na wodzie. To pozwoli na szybsze oczyszczenie nasion słonecznika z łupinek. Następnie należy pozostawić nasiona do całkowitego wysuszenia, po czym przechowywać w lodówce.

Pestki słonecznika a odchudzanie

Słonecznik to dość kaloryczna roślina bogata w tłuszcze, dlatego jej spożywanie zwiększa potencjał energetyczny codziennej diety. Z drugiej strony zawarte w nim składniki odżywcze wpływają na regulację procesów hormonalnych i metabolicznych, przyczyniając się jednocześnie do szybszego osiągnięcia efektu sytości. Przyjmuje się, że garść łuskanych nasion słonecznika dziennie nie wpływa ujemnie na proces odchudzania.

Przepisy z wykorzystaniem nasion słonecznika

♦ Sałatka z brokułów

Receptura na tę potrawę zapewnia dużą ilość błonnika i witaminy C. Sałatka jest orzeźwiająca i bardzo prosta w wykonaniu. Jest to dobra propozycja na drugie śniadanie.

Czas wykonania: 5 minut

Porcje: 4-5

Składniki:

  • 1 brokuł,
  • ½ szklanki ziaren słonecznika,
  • ½ szklanki rodzynek,
  • ½ szklanki cebuli,
  • ¾ szklanki majonezu z jogurtem naturalnym,
  • 2 łyżki stołowe czerwonego octu winnego,
  • stewia do smaku.

Wykonanie: Wszystkie składniki wymieszać w dużej misce. Do momentu spożycia przechowywać sałatkę w lodówce.

Bezzapachowa granola

Bezzapachowa granola to idealna przekąska na przykład na podróż. Jest wypełniona zdrowymi tłuszczami, błonnikiem oraz minerałami. Pozwala także na uzyskanie dłużej uczucia sytości.

Składniki:

  • 1 szklanka surowych, posiekanych orzechów pekan,
  • 1 szklanka suszonych, posiekanych jabłek,
  • 1 szklanka rodzynek,
  • 1 szklanka surowych nasion słonecznika,
  • ½ szklanki świeżych, posiekanych migdałów,
  • Szczypta sproszkowanych goździków,
  • Szczypta cynamonu,
  • Szczypta startej gałki muszkatołowej.

Wykonanie: Wszystkie składniki należy wymieszać w misce i można podawać z jogurtem.

Możliwe interakcje i skutki uboczne

Na szczęście reakcje alergiczne na słonecznik są niezwykle rzadkie. Nasiona słonecznika nie mają wysokiej zawartości szczawianów, puryny, a także innych substancji jak aflatoksyny lub pleśń, które powodują alergię oraz upośledzają metabolizm, doprowadzając do interakcji z przyjmowanymi lekami.

Najważniejszym aspektem przy spożywaniu nasion słonecznika jest to, że zawierają one wielonienasyconych kwasy omega-6, które muszą być w diecie zróżnicowane. Jak zostało wcześniej wspomniane, musi być zachowana równowaga między kwasami omega-6 a kwasami omega-3. Dlatego właśnie najlepiej spożywać dziennie nie więcej niż jedną garść nasion słonecznika. Dieta powinna być wzbogacona o takie produkty jak: kokos, dzikie rybny, masło klarowane, nasiona lnu, orzechy włoskie, a także inne składniki bogate w omega-3. Dzięki temu uzyska się większe korzyści dla zdrowia.

UDOSTĘPNIJ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here